Cẩm nang du học Canada: Những lưu ý khi thuê nhà các du học sinh cần phải biết

Tìm nhà cho thuê

Khi vào website của trường, hãy đánh chữ housing hay residence để tìm các thông tin thuê nhà. Mỗi trường university/college lớn luôn có nhiều ký túc xá (residence) trọ học. Ngoài ra, họ luôn có một website ghi tên các nhà cho thuê chung quanh trường. Trong website có đăng hình ảnh, mô tả đầy đủ về căn phòng/apartment, giá cả và chi tiết để liên lạc. 

Bạn có thể tìm kiếm trên các trang https://www.kijiji.ca/ hay https://www.craigslist.org và tìm theo địa phương của mình. Đây là 2 trang rao vặt phổ biến nhất của Canada. Bạn cũng có thể Google bằng các từ khoá, tên địa phương mình cộng thêm chữ “Rentals” hay bất kỳ chữ nào bạn nghĩ ra. 

Tại các đô thị lớn như Vancouver, Montreal, Calgary, Toronto thì hãy tìm tờ Thời Báo tiếng Việt, mở ra mục rao vặt thì sẽ thấy vô số quảng cáo ở đó. Nhà đăng trên các báo VN thì đa số là của người Việt. 

Nếu bạn có thân nhân tại Canada thì hãy nhờ họ hỗ trợ bạn. Khi tự thuê nhà thì các bạn cần biết coi bản đồ thành phố và chọn địa thế ở gần trường học, thuận tiện xe bus. Tốt nhất là phải đến tận nơi xem nhà . Điều này hết sức quan trọng vì Canada lạnh và tuyết nhiều. Việc di chuyển vào mùa đông rất bất tiện. Mướn nhà từ Việt Nam rủi ro cao, có thể gặp nhiều bất tiện sau này. 

Cách thức thuê nhà

Người thuê nhà gọi là Tenant. Chủ nhà gọi là Landlord. Khi thuê phòng thì bạn phải gặp người chủ sở hữu thực sự của ngôi nhà. Còn thuê apartment trong building thì bạn tới văn phòng, gặp trực tiếp công ty để thương lượng giá cả và tiến hành thủ tục. Một building hay một chủ nhà chuyên nghiệp thì họ sẽ làm một số điều sau đây: 

  • Background check: Bạn cần cho họ biết tên tuổi, khả năng tài chánh và những chi tiết cá nhân để lưu hồ sơ và dò xem bạn có uy tín hay không. Khi một người có thành tích bất hảo hay thất tín thì sẽ có hồ sơ lưu trữ và người ta có thể moi ra được. Bất hảo nghĩa là có án tích (Criminal Record) hay hồ sơ tại sở cảnh sát (Police Record). Còn thất tín, Bad Credit là đã từng khai phá sản, có thành tích giựt nợ, hay không đủ tiền… Dù là nợ cá nhân, nợ thuê nhà, nợ ngân hàng, nợ thẻ tín dụng, điện thoại… thì khổ chủ có thể ghi danh can phạm vào Credit Bureau, nơi lưu trữ những dữ liệu loại này. Một người không nhất thiết bị truy tố, hay có án toà, cũng vẫn có thể bị ghi danh vào Credit Bureau như thường. Nếu có thành tích xấu thì người đó sẽ gặp nhiều phiền phức khó khăn khi giao dịch trong xã hội. Nhiều chủ nhà còn yêu cầu bạn phải cung cấp Reference – người bảo chứng. Đó có thể là trường học đối với sinh viên hoặc là ông bà chủ sở làm hay nhà băng của bạn. Chủ nhà sẽ liên lạc với họ để xác thực các chi tiết mà người thuê đã khai trên giấy tờ. 
  • Lease & Contract: Nghĩa là hợp đồng thuê nhà. Trên đó ghi đầy đủ chi tiết về thời hạn; giá tiền; điều kiện mà hai bên thoả thuận. Lease – giao kèo là hợp đồng dài hạn thường là 12 tháng. Bạn còn được chủ nhà giao cho một tờ giấy nội quy (terms & conditions) trong đó sẽ ghi cụ thể những điều mà mỗi người thuê nhà có trách nhiệm tôn trọng chấp hành. Đối với người Việt mà nói, sẽ có những điều khoản dễ bị coi thường ví dụ: cấm hút thuốc trong nhà; cấm nấu nướng trong phòng ngủ; cấm nuôi chó mèo thú cưng; cấm đổ rác bừa bãi không đúng lịch… Nếu bạn bị bắt gặp vi phạm thì nhẹ là cảnh cáo lần đầu, nặng thì đuổi nhà. 

Sau khi thông qua các thủ tục giấy tờ, bạn sẽ được chủ nhà trao cho chìa khoá, số phone liên lạc và tên của họ để bạn trả tiền nhà. Thoả thuận xong, bạn sẽ phải trả trước 2 tháng tiền nhà và chủ giao biên nhận. Khoản tiền này dùng để trả cho tháng đầu tiên và tháng cuối cùng. Khi vô bạn sẽ không phải trả thêm tiền vì đã trả trước rồi. Khi muốn dọn ra, bạn phải báo trước cho chủ nhà 60 ngày để chủ kịp thời tìm người khác vào thuê, họ khỏi bị hụt thu nhập. Tháng cuối cùng khi bạn dọn ra thì không trả tiền nữa. Tiền nhà được thu vào mỗi đầu tháng. Khi nhận tiền thì chủ nhà sẽ có bổn phận cấp cho bạn tấm biên lai, trên đó ghi rõ ngày tháng và số tiền. Bạn dùng tấm biên lai này để khai thuế vào cuối năm trong khoản chi phí cá nhân hay dùng cho các mục đích khác. 

Luật thuê nhà

Canada chỉ có luật thuê nhà của từng tỉnh bang không có luật cho cả nước. Trong bài này, tôi sẽ nói về luật thuê nhà tại tỉnh bang Ontario, nơi có dân số đông nhất Canada và cũng là nơi có người Việt định cư nhiều nhất. Luật thuê nhà ở các tỉnh sẽ tương tự như vậy, khác đi đôi chút về con số và những thay đổi tuỳ theo hoàn cảnh địa phương. Sau đây là vài điều đáng lưu ý: 

  • Người thuê có trách nhiệm bảo quản tài sản cho chủ nhà. Thế nhưng những hỏng hóc lặt vặt trong nhà hư bếp, hư tủ lạnh, nghẹt cống … thì chủ nhà có trách nhiệm sửa chữa. Người thuê không tự sửa cũng không bỏ thêm tiền. Chủ nhà phải đảm bảo đầy đủ điều kiện sống cho người thuê. Ví dụ, từ tháng 9 tới tháng 5 phải vặn máy sưởi đủ ấm ở mức 20 độ C trong nhà. Nếu trong building nước nóng hay điều hoà không khí bị hư thì phải sửa chữa kịp thời. 
  • Chủ nhà không có quyền tự ý vào trong phòng thuê của bạn. Muốn vào thì phải báo trước 24 tiếng đồng hồ. 
  • Chủ nhà không có quyền tự tăng giá nhà. Theo Luật Thuê Nhà hiện hành ở Ontario thì mỗi năm (12 tháng), chủ nhà chỉ có quyền tăng giá là 2.2% vào năm 2020. Nếu bạn đang trả 1000$/tháng thì sang năm 2021 chủ chỉ được đòi thêm 22$ nữa mà thôi. Chữ tiếng Anh của điều luật về tăng giá nhà gọi là Rent Control. Bạn hãy Google từ khoá này tỉnh mình để biết mức tăng tối đa là bao nhiêu. Bất kể vật giá ở ngoài tăng thế nào thì Luật Thuê Nhà vẫn bảo vệ người thuê ở mức giá này. Nếu một căn nhà, một building đang cho thuê mà cần nâng cấp lại thì người thuê nhà sẽ phải dọn ra. Sau khi đã hoàn thiện họ có quyền dọn vô trở lại và vẫn chỉ trả mức giá tiền thuê như trước. Vì giá nhà được chính phủ khống chế cho nên trong cùng building, những tenant sống lâu năm ở đó, họ sẽ trả giá rẻ hơn nhiều so với những tenant mới vào. Nếu bạn ký lease (giao kèo) thuê nhà thì chủ nhà vẫn có thể tăng giá bạn được khi hết hạn giao kèo. Vì vậy, hãy hết sức cẩn thận với các chi tiết trong lease và contract. 
  •  Khi dọn ra, bạn phải thông báo bằng miệng và viết giấy báo chủ nhà biết trước 60 ngày. Mục đích của tấm giấy này là bằng chứng lưu lại khi cần thiết . Nếu bạn không biết viết thế nào thì tôi đã để sẵn đơn của chính phủ ở dưới cùng bài này *. 
  • Chủ không có quyền tự ý đuổi hay yêu cầu người thuê dọn ra. Ngay cả khi sửa nhà, bán nhà, có người thân dọn vào… thì chủ nhà cũng phải báo trước cho người thuê tối thiểu là 60 ngày để thu xếp. Thậm chí khi người thuê quỵt nợ thì cũng phải cho họ 2 tuần để chuẩn bị dọn ra. Khi người thuê hút xì ke ma tuý họ vẫn có 20 ngày; bán xì ke cũng có 10 ngày thu xếp. Khi đuổi nhà thì chủ nhà không chỉ nói miệng mà còn cần viết giấy báo đưa tận tay người thuê gọi là Notice of Eviction hay Termination Notice… Chủ nhà có thể tự thảo, hay sử dụng các mẫu đơn có sẵn của chính phủ . 
  • Khi thuê nhà, nếu bị tai nạn như hoả hoạn, lụt lội, trộm cắp khiến hư hại, mất mát đồ đạc thì không kiện được chủ nhà. Mặc dù căn nhà có mua bảo hiểm, nhưng hãng bảo hiểm sẽ không bồi thường cho người thuê. Mỗi người cần phải tự mua bảo hiểm cho mình. Việc thuê nhà, sống chung đụng thì chuyện bị mất trộm rất dễ xẩy ra. Vì vậy, ai khi mang những vật dụng có giá trị thì phải nên hết sức cẩn thận. Tiền bạc thì nên bỏ nhà băng. Nữ trang, giấy tờ, vật dụng quý báu thì…thì thuê cái hộp an toàn safety box ở nhà băng để giữ.  

Những điều cấm kỵ

Khi thuê nhà, có một điều mà chủ nhà đại kỵ tức là người thuê tự ý rước người ngoài vào ở chung. Nếu bạn thuê một căn apartment trong building, bạn có quyền có bạn bè thân nhân tới chơi ở chung vài ngày. Điều đó là bình thường. Thế nhưng nếu mời thêm người ở ngoài tới ở dài hạn để chia tiền phòng thì trái luật. Những người ngoài không có tên trong hợp đồng thuê mướn, họ không có tư cách cư trú . Trong nội quy thuê nhà của các building sẽ nêu rõ việc này. Khi bị phát hiện thì người thuê bị đuổi và ghi tên vào sổ đen. Mai mốt không bao giờ họ cho mướn nữa.  

Du học sinh đặc biệt cần tránh hành động rủ người thân ở lại phòng mình khi họ sang thăm để tiết kiệm tiền khách sạn. Cha mẹ, thân nhân không phải là người thuê căn phòng này và chủ nhà không có trách nhiệm tiếp nhận những người lạ vào ở trong gia cư của mình. Nhà ở là tài sản và quyền lợi riêng tư của mỗi cá nhân được luật pháp bảo vệ. Nếu chủ nhà không đồng ý, họ có thể kêu cảnh sát tới đuổi khách lạ ra đường. Cha mẹ, thân nhân tới thăm phải thông báo trước trước và trả thêm một khoản tiền hợp lý cho chủ nhà. Tiền hotel ở ngoài mỗi ngày là hơn 100$. 

Subletting cũng là một điều cấm kỵ. Sublet nghĩa là đứng ra mướn nhà sau đó cho người khác thuê lại để trục lợi. Các em thấy họ quảng cáo đầy trong Facebook, nói mình có nhà cho mướn, phòng cho mướn và đăng đầy hình trên đó. Khi thuê những căn nhà này các em hãy hỏi họ chứng minh đó là tài sản thật của họ. Những người có thể thay mặt chủ nhà quảng cáo là real estate agent. Người thuê chỉ được quyền sublet khi nào chủ nhà cho phép bằng văn bản cụ thể không phải nói miệng. 

Theo Bao Nguyen 

Để có thêm nhiều thông tin du học Úc, Anh, Canada và được tư vấn kĩ hơn, hãy liên hệ ngay với ISC-UKEAS qua:

☎️ Hotline tư vấn miễn phí: 1800 558848

Đăng ký link để nhận tư vấn và thông tin:

➡ VP ISC-UKEAS – HNC: tầng 1, tòa nhà Phú Điền, 83A Lý Thường Kiệt, Hoàn Kiếm, HN

➡ VP ISC-UKEAS – HNW: tầng 8, tòa nhà Deaha, 360 Kim Mã, Ba Đình, HN

➡ VP ISC-UKEAS – HCM: tầng 5, tòa nhà Đakao, 35 Mạc Đĩnh Chi, Q1, HCM